Funkcjonowanie tarczycy (objawy, diagnoza, leczenie)

Słysząc o chorej tarczycy najczęściej mamy do czynienia z jej niedoczynnością. Ten problem nie powinien być lekceważony, ponieważ jej funkcjonowanie mocno wpływa na samopoczucie oraz kontrolę wagi.

Narastające problemy z niekontrolowanym przybieraniem na wadze mogą przerodzić się w otyłość, która w najgorszym przypadku może przyczynić się do skrócenia naszego życia.

W tym artykule przedstawię Ci wszystkie ważne informacje na temat jej funkcjonowania. Po przeczytaniu zrozumiesz jej działanie i będziesz mógł/mogła podjąć odpowiednie kroki, w celu leczenia niedoczynności.

Funkcje hormonów T4, T3

  • T4 (tyroksyna)
  • T3 (trijodotyronina)

Hormony te, pośrednio odpowiedzialne są za funkcjonowanie Twojego organizmu, a mianowicie za regulacje różnych aktywności.

TRH u podwzgórza mózgu uwalnia tyreotropinę, a następnie pobudza przysadkę mózgową do produkcji TSH (hormonu stymulującego pracę tarczycy). Kolejno TSH pobudza ją do wytwarzania T4 (tyroksyny).

Tyroksyna (T4) przekształca się w trijodotyroninę (T3). Warto podkreślić, że poziom T3 ma duży wpływ na nasze samopoczucie.

Jedną z funkcji tych hormonów jest rozkładanie pożywienia na energię. Można powiedzieć, że jest to zamiana jedzenia w paliwo potrzebne dla ludzkiego organizmu.

Zaburzenia funkcjonowania tarczycy skutkują niedoborem lub nadmiarem wytwarzania hormonów (T4, T3), nazywa się to niedoczynnością i nadczynnością.

Problemy z nią związane występują częściej u kobiet, niż u mężczyzn i przez swoje złe oddziaływanie na organizm mogą prowadzić do depresji.

  • Hormon T3 pełni następujące funkcje:
    • reguluje rytm serca
    • przyspiesza metabolizm powodując utratę wagi
    • zwiększa siłę mięśni
    • zastępuje obumierające komórki nowymi
    • rozgrzewa
    • oddziałuje na wzrost włosów i paznokci
    • wpływa na zdrowe funkcjonowanie organizmu
    • zwiększa płodność
    • ma wpływ na lepsze samopoczucie

Aminokwas o nazwie Tyrozyna oraz atomy jodu, potrzebne są tarczycy do wytworzenia hormonów. „T” oznacza Tyrozynę, a liczba za nią (3 lub 4) oznacza, przyłączone do niej atomy jodu.

W wątrobie, mózgu, nerkach i innych organach za pośrednictwem enzymów zachodzi reakcja biochemiczna, która ma za zadanie przekształcać nieaktywny T4 w aktywny T3. Aby uzyskać aktywny hormon T3 potrzebujesz odpowiednich składników odżywczych.

  • Co zwiększa konwersję T4 na T3?
    1. witamina D
    2. magnez
    3. foliany
    4. cynk
    5. selen
    6. witaminy z grupy B
    7. ashwagandha
    8. ziele dziewanny
    9. jod
    10. żelazo
    11. witamina A

Ponad 90 % wytwarzanych hormonów to T4, są dwa sposoby, aby przekształcił się w hormon T3 (do formy aktywnej – T3 oraz nieaktywnej – rT3).

  • Co powoduje nieprawidłową konwersję T4 na T3?
    1. zbyt niski lub zbyt wysoki poziom kortyzolu
    2. nieprawidłowy poziom T4
    3. zażywanie leków
    4. niedobór witaminy D
    5. duży poziom estrogenów ( estradiolu)
    6. wysoki poziom przeciwciał TPO
    7. niedobór ferrytyny

Oczywiście hormonu T3 nie może być za dużo, dlatego właśnie potrzebny jest rT3. Ma on za zadanie utrzymać równowagę w produkcji.

W razie nadmiernego przekształcania T4 do T3, T4 przekształci się do nieaktywnej formy rT3, aby utrzymać równowagę. Nie zmienia to jednak faktu, że zbyt wysoka konwersja T4 do rT3 może zaszkodzić. Optymalny poziom nieaktywnego hormonu rT3 wynosi <15

Objawy związane z niedoczynnością

  • Następujące objawy mogą wskazywać na niedoczynność:
    1. zimne dłonie i stopy
    2. lęk
    3. apatia
    4. problemy z koncentracją
    5. zatwardzenie
    6. zaburzenia snu
    7. depresja
    8. sucha skóra i włosy
    9. zmęczenie
    10. przerzedzanie się włosów
    11. niska temperatura ciała
    12. bóle stawów
    13. bezpłodność
    14. obfite krwawienia miesiączkowe
    15. migreny
    16. bóle mięśni
    17. kłopoty z pamięcią
    18. bladość skóry
    19. zmniejszone pocenie się
    20. zadyszka przy niewielkim wysiłku
    21. przybieranie na wadze i trudności z jej utratą
    22. zatrzymywanie większych ilości wody w organizmie

Przyczyny problemów z jej działaniem

Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest nieodpowiedni sposób odżywania się. A dokładniej opieranie swojego żywienia na posiłkach zawierających śladowe ilości składników odżywczych potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Często znaczeniem mają również przyjmowane leki, które mają duży wpływ na jej funkcjonowanie (między innymi dlatego, że powodują utratę ważnych składników odżywczych, bądź utrudniają ich przyswajanie).

  • Oto kilka innych powodów powstawania niedoczynności:
    1. Nieodpowiednie żywienie ( za mało składników odżywczych)
    2. Infekcja przewodu pokarmowego
    3. Niedokwasota
    4. Zbyt mało żelaza, jodu, magnezu
    5. Celiakia
    6. Zespół jelita drażliwego
    7. Chroniczne rozwolnienia
    8. Przyjmowanie środków antykoncepcyjnych
    9. Niedobór glutaminy
  • Niedobory następujących składników odżywczych mogą powodować niedoczynność:
    1. Witamina D
    2. Witamina A
    3. Chrom
    4. Żelazo
    5. Jod
    6. Witamina B12
    7. B2
    8. B6
    9. Cynk
    10. Selen
  • Substancje powodujące niedobory ważnych składników odżywczych (cynk, żelazo, witamina D, selen):
    1. kawa, herbata
    2. antybiotyki
    3. leki regulujące ciśnienie krwi (inhibitory ACE)
    4. doustne środki antykoncepcyjne
    5. hormonalna terapia (receptory estrogenów)
    6. nadmierna suplementacja wapnia
    7. leki przeciwcukrzycowe
    8. inhalatory przeciw astmie i alergii
    9. kortykosteroidy
    10. leki hamujące wytwarzanie kwasów żołądkowych
    11. leki przeciwdrgawkowe
    12. leki obniżające poziom cholesterolu
    13. statyny
    14. flutykazon
    15. gabapeptyd
    16. butalbital
    17. blokery kanałów wapniowych
    18. środki przeczyszczające
    19. olej mineralny
    20. olestra
    21. środki odchudzające sprzedawane na receptę
    22. środki przeciwzapalne
    23. leki moczopędne
    24. furosemid
    25. dominacja estrogenów w organizmie (ma to bardzo duży wpływ na niedobór cynku)
    26. kazeina
    27. dym papierosowy
  • Choroby i inne niekorzystne zmiany spowodowane niedoczynnością:
    1. Przybieranie na wadze
    2. Leptynooporność
    3. Cukrzyca
    4. Depresja
    5. Huśtawka nastrojów
    6. Choroby serca
    7. Wysoki cholesterol
    8. Chroniczny ból
    9. Chroniczne zmęczenie
    10. PMS (Zespół napięcia przedmiesiączkowego)
    11. Niepłodność
    12. Choroba Hashimoto
    13. Choroba Gravesa

Diagnoza nieprawidłowości

Istnieje kilka możliwości, aby zdiagnozować niedoczynność. Poniżej zostały wymienione najpopularniejsze rozwiązania.

  • Badanie poziomu TSH. Jeśli chodzi o badanie poziomu TSH, to badanie nie jest wystarczająco dobre w określeniu stanu zdrowia, ponieważ przedział wyników w normie jest spory. Nie jest w stanie w pełni określić, czy wykryć niskiego poziomu hormonów. Często diagnoza niskiego poziomu TSH bądź wysokiego TSH równa się zwiększeniem lub zmniejszeniem dawki leku w leczeniu. Niestety poziom TSH tylko w 10 lub 20 procentach mówi nam o tym w jakim stanie jest tarczyca. Co więc w 80 procentach przypadków? Zła diagnoza. Dlatego to badanie nie powinno być stosowane w diagnozowaniu tego rodzaju chorób.
  • Badanie wolnej tyroksyny (T4). Warto dokonać tego pomiaru jako elementu większego panelu badań, ale nie jest ono dobrym wyznacznikiem stanu zdrowia. Zależy od zasobów energii, więc jeśli transportery są osłabione, T4 pozostaje poza komórkami i jego stężenie rośnie.
  • Badanie całkowitej tyroksyny (T4). Przedstawia poziom wolnego T4 i T4 związanego z białkami, czyli całkowitą tyroksynę. Pojawia się w standardowych badaniach krwi, lecz nie możemy tylko na nim polegać.
  • Badanie wolnej trijodotyroniny (T3). Jest bardzo istotnym badaniem w diagnozie jako, że wskazuje jaka część T3 nie jest związana z białkami.
  • Odwrócony T3 (rT3). Również bardzo istotne badanie w diagnozie, za jego pośrednictwem możemy stwierdzić jaka część T3 jest nieaktywna. Porównując obie wartości T3 i rT3 możemy wyznaczyć poziom hormonów w tkankach. Najlepiej jeśli wynik kształtuje się w granicach od10 do 20. Obliczanie może być trudne, ponieważ musimy sprowadzić wyniki T3 i rT3 w tych samych jednostkach.
  • Pomiar temperatury ciała. Sugerowany poziom 36,6. Jest to najprostsze badanie w diagnozowaniu. Wiele osób uważa to za staromodną oraz nieefektywną metodę pomiaru. Regularne sprawdzanie temperatury i ocena wahań może dać nam informacje na temat naszego stanu. Temperaturę mierzymy po przebudzeniu w ciągu 5 minut (wkładamy termometr pod pachę i zwykle po odczekaniu minuty powinniśmy otrzymać pomiar temperatury ciała). Powinna wskazywać temperaturę od 36,6 do 36,7. Jeżeli wskazuje mniej, istnieje prawdopodobieństwo, że tarczyca nie działa wydajnie. Warto wziąć pod uwagę fakt że pomimo dobrej temperatury, w dalszym ciągu może być jakiś problem.
  • Badanie Ferrytyny. Sugerowany poziom 70-90. Jest to badanie poziomu żelaza magazynowanego w postaci ferrytyny, pomiar wykonywany jest z krwi. Zbyt niski poziom żelaza niekorzystnie oddziałuje na organizm. Powoduję zmęczenie, rozdrażnienie, trudności z koncentracją, zawroty głowy, przyspieszone bicie serca, łamliwość włosów i paznokci. Niski poziom żelaza zmniejsza konwersje T4 do T3.
  • Badanie poziomu jodu. Sugerowany poziom 100-199 ug/l. Jod potrzebny jest do wytwarzania hormonów tarczycy, jego niedobór zaniża produkcję T4. Można go zbadać poprzez pobranie próbek moczu. Do wyrównania poziomu jodu wystarczy suplement bądź stosowanie produktów bogatych w jod.

Leczenie

Na ogół leki przynoszą oczekiwane rezultaty w poprawie stanu zdrowia. Problem jednak w tym, że jesteśmy bardzo zróżnicowani i każdy z nas inaczej reaguję na daną dawkę leku.

W przypadku niedoczynności tarczycy, niezwykle trudno dobrać idealne dawki, które mogą nam pomóc, w dodatku jeżeli dawki są zbyt wysokie, mogą zaszkodzić.

Pod żadnym pozorem nie powinniśmy sami dobierać dawek leków (a już na pewno nie zwiększać ich, oczekując tym samym rezultatów w postaci utracie wagi). Taki zabieg może spowodować bezsenność, arytmię serca, a nawet niechcianą wizytą w szpitalu.

„Najlepszy” lek nie istnieje, to co bardzo dobrze działa na jedną osobę, na inną może działać o wiele gorzej. Dlatego powinien być on dobrany indywidualnie do danej osoby.

Leki dobierane są ze względu na: wiek pacjenta, stany chorobowe, zaburzenia pracy serca, przyjmowane inne leki oraz nasilenie objawów. Przyjmując leki na niedoczynność tarczycy nie należy zaraz po spożyciu myć zębów, jako że fluor wchodzi w reakcję z substancją czynną.

Należy spożywać je zaraz po przebudzeniu, a jeśli dawek tabletek jest więcej, nie spożywać zaraz przed snem. Najlepiej skonsultować się z lekarzem. Leków nie należy spożywać jednocześnie z suplementami, dlatego, że będą mieć wpływ na ich wchłanianie.

Substancje zawierające kofeinę również nie powinny być spożywane jednocześnie oraz w krótkich odstępach czasowych wraz z lekami. Jeżeli tętno spoczynkowe było w normie, a wzrosło do niepokojących wartości (80, 90) może to oznaczać, że dawka leku jest za duża.

W leczeniu niedoczynności tarczycy głównie chodzi o wartości aktywnego hormonu T3 (nie rT3), często stosowanym lekiem jest lewotyroksyna, L- Tyroksyna czyli lek z czystym T4.

Niestety nie każdy organizm odpowiednio przekształca T4 do T3, co może skutkować tym, że stosowaniem leku jest nieefektywne i nie zwiększa poziomu T4.

Niski poziom T4 nie jest tak dużym problemem jak nieprawidłowy poziom aktywnego T3, dlatego w większości przypadków leczenie niedoboru T4 odbywa się za pomocą suplementacji Jodu.

Leki zawierające T4 i T3 wydają się być o wiele bardziej efektywne w leczeniu. Warto jednak zaznaczyć, że leki zawierające czysty T3, przyjmowane w zbyt dużych dawkach mogą powodować problemy z sercem.

  • Odżywianie, które może pomóc w leczeniu. Olej kokosowy jest szczególnie skuteczny, ze względu na zawartość średnio łańcuchowych kwasów tłuszczowych i monolauryny, która łagodzi stany zapalne oraz napędza produkcję hormonów. Soja, kazeina oraz gluten mogą nasilać choroby tarczycy, z tego względu lepiej ich unikać jeśli występują problemy.
    • Suplementy diety, które mogą pomóc:
      • Suplementacja jodu
      • Suplementacja B12 ( metylokobalamina )
      • Cynk
      • Selen
      • Mangan
      • Ashwagandha
      • Dziewanna
      • Witamina A
    • Produkty o wysokiej zawartości jodu, które warto umieścić w swojej diecie na niedoczynność:
      • Ryby morskie – Śledź, łosoś, dorsz
      • Ziemniaki ze skórką
      • Nabiał
      • Hawajska spirulina
      • Pierś z indyka
      • Żurawina
    • Produkty o wysokiej zawartości selenu:
      • owoce morza i ryby
      • kurczak
      • indyk
      • dziczyzna
      • jaja
      • szpinak
      • orzechy
      • szparagi
      • ostrygi
    • Produkty o wysokiej zawartości tyrozyny:
      • hawajska spirulina
      • jaja
      • bób
      • kaczka
      • owoce morza
      • nasiona sezamu
      • warzywa liściaste (szpinak)
    • Produkty o wysokiej zawartości cynku:
      • pestki dyni
      • suszone grzyby
      • masło sezamowe
      • pestki arbuza
      • ostrygi
      • owoce morza i ryby
      • pestki słonecznika
      • orzechy (włoskie)

Obecność guzka, co robić?

Guzek może rozwinąć się w formie stałej lub może być wypełniony płynem. Jest stosunkowo częstym zjawiskiem, w większości przypadków objawy są łagodne, ale nie zawsze. Dlatego, aby go zbadać należy udać się do endokrynologa.

Często o istnieniu takiego guzka nie mamy pojęcia, dlatego, że może on być zbyt mały do wyczucia dotykiem, oraz może nie powodować objawów.

  • Wyróżniamy guzki, pod względem ich oddziaływania na organizm:
    • Gorące – mają wpływ na produkcję hormonów
    • Zimne – nie mają wpływu na produkcje hormonów
    • Ciepłe – mogą mieć, ale mogą również działać normalnie
  • Kiedy guzek stanie się wystarczająco duży, może powodować kilka objawów:
    • trudności w przełykaniu
    • trudności w oddychaniu
    • ochrypły głos
    • powiększenie tarczycy
    • ból w obrębie szyi
  • Guzek może rozwijać nadczynność i związane z nią objawy:
    • szybsze nieregularne bicie serca
    • niewyjaśnioną utratę masy ciała (ważne, aby nie tłumaczyć sobie utraty masy ciała nadczynnością, zanim problem nie zostanie zdiagnozowany)
    • trudności z zasypianiem
    • nerwowość

Guzki mogą występować również u osób z chorobą Hashimoto, ta choroba zwiększa ryzyko niedoczynności. Mogą być także związane z rakiem tarczycy, zapaleniem lub przewlekłym zapaleniem i często z niedoborem jodu. Przyczyna powstawania guzków jest dotąd nieznana, ale ma duże podstawy genetyczne.

Leczenie będzie zależało od guzka, którego rodzaj stwierdzi endokrynolog. Następnie podejmie działania w zależności od rodzaju, jeżeli guzek nie jest rakowy i nie produkuje hormonów tarczycy, może być zlecona tylko częsta kontrola.

Jeżeli guzek jest niebezpieczny, może być usunięty za pomocą radioaktywnego jodu, operacji lub zostaną przepisane leki blokujące.

Jedno z badań mówi o leczeniu guzków tarczycy z pomocą naturalnych ekstraktów. Uczestników podzielono na dwie grupy. Jedni spożywali placebo, a drudzy otrzymywali połączenie spiruliny, kurkuminy, boswelii. Co się okazało? W grupie spożywającej naturalne ekstrakty zaobserwowano niewielkie zmniejszenie się guzka, był to jednak łagodny guzek o wielkości od 2 do 5cm.

Photo of author
Autor
ADMINISTRATOR STRONY

Jestem autorem strony SportowaFaza.pl Od kilku lat prowadzę aktywny tryb życia, a jakiś czas temu narodziła się chęć stworzenia czegoś i powstała właśnie ta strona.Od tamtej pory poświęcam każdą wolną chwilę, aby krok po kroku osiągać nowe "szczyty" Artykuły, które tutaj znajdziesz bazują na badaniach naukowych i innych wiarygodnych źródłach informacji.Wpadając do mnie na stronę regularnie, możesz dowiedzieć się czegoś co będzie przydatne dla poprawy zdrowia, samopoczucia, wyglądu sylwetki.

Dodaj komentarz