Jak leczyć ból kręgosłupa lędźwiowego?

Bóle związane z odcinkiem kręgosłupa lędźwiowego to jedno z popularniejszych schorzeń, które doskwiera nie tylko „na starość”, ale też coraz częściej w młodym wieku. Sprzyja temu niewątpliwie siedzący tryb życia (często związany z wykonywanym zawodem), gdzie kręgosłup długo znajduje się w jednej pozycji.

Złą receptą jest także brak czasu i chęci na aktywność fizyczną oraz nadwaga, używki i chodzenie w butach na wysokim obcasie. Inne przyczyny mają związek z przebytymi urazami, chorobami i zmianami zwyrodnieniowymi.

Podejmując natomiast aktywność trzeba mieć świadomość jak dobrać i odpowiednio wykonywać ćwiczenia, z jakim obciążeniem, jak często i w jaki sposób utrzymywać odpowiednią postawę ciała. Te z pozoru niuanse mają ogromny wpływ na kondycję i zdrowotną formę naszych pleców.

Prawidłowe podejście do leczenia

Leczenie bolesności odcinka lędźwiowego jest procesem złożonym i wymaga indywidualnego podejścia do każdego. Wynika to z tego, że przyczyny dolegliwości są różne i zachodzące procesy w różny sposób wpływają na zmiany, zarówno w obrębie kręgosłupa jak i pozostałych elementów układu.

Dokuczliwy dyskomfort, ale o lekkim nasileniu może z czasem się wyciszać i w efekcie na jakiś czas ustąpić, ale często niezbędna jest natychmiastowa, specjalistyczna pomoc. Wśród podstawowych zabiegów wyróżnia się fizjoterapię, farmakoterapię, wszelkie działania profilaktycznie i jako ostateczność operację.

Należy pamiętać, że przede wszystkim chodzi o zwalczenie przyczyny dolegliwości, a nie wyłącznie objawów. Szacuje się bowiem, że  9/10 przypadków, po wyleczonym urazie, wróci z tą samą dolegliwością w ciągu kilku najbliższych miesięcy.

To mocno pesymistyczny scenariusz, któremu, dzięki świadomości i zmianom nawyków, da się zapobiec. Na początek profilaktyki wystarczy zwrócić większą uwagę jak podnosimy ciężary, jak siedzimy, zakładamy buty lub nawet wstajemy z łóżka.

  • Farmakoterapia: stosowanie leków zgodnie ze wskazaniem. Wpływa to na złagodzenie bolesności w odcinku lędźwiowym kręgosłupa i powstrzymanie przed stanem zapalnych, szczególnie gdy dyskomfort się nasila. Część preparatów, kompresów czy maści można kupić w aptece, bez konieczności posiadania recepty. Zastrzyki lub silne leki z antybiotykiem wymagają wcześniejszego kontaktu ze specjalistą. W leczeniu zachowawczym należy uwzględnić maksymalne jego odciążenie, dobieranie odpowiedniej pozycji ciała, która zmniejszy cierpienie, rezygnacja z czynności wymagających wysiłku jak np. dźwiganie.
  • Rehabilitacja: po konsultacji z  lekarzem lub fizjoterapeutą dobierane są odpowiednie ćwiczenia pomagające w rozluźnieniu mięśni – redukujące ból i ułatwiające codzienne funkcjonowanie. To ważne, aby bez doświadczenia nie wykonywać ich na własną rękę, gdyż możemy doprowadzić do pogłębienia urazu.
  • Aktywność dzieli się na ćwiczenia:
    1. rozluźniające (takie, które pomagają odprężyć dolny odcinek lędźwiowy i złagodzić dolegliwość),
    2. rozciągające (opierające się na zbudowaniu bariery ochronnej przeciw występowaniu przykurczy, a także rozciągające mięśnie kulszowo-goleniowe oraz mięśnie przykręgosłupowe,
    3. wzmacniające (dzięki wzmocnieniu mięśni w obrębie kręgosłupa będzie on bardziej odporny na przeciążenia).
  • Fizykoterapia, będąca dziedziną fizjoterapii, bazuje na bodźcach termicznych, mechanicznych lub elektrycznych. Zabiegi są dobierane w oparciu o konkretny przypadek bólu oraz zgodnie z przeciwskazaniami do konkretnego zabiegu. Wśród nich możemy wyróżnić:
    1. ultradźwięki (fale dźwiękowe powodujące mikromasaż tkanek, dzięki czemu poprawia się ukrwienie, a mięśnie stają się rozluźnione)
    2. laseroterapia (wysyłanie za pomocą lasera medycznego wiązki światła. Zabieg ten działa przeciwzapalnie)
    3. elektroterapia (leczenie prądem przy pomocy elektrod. W miejscu wymagającym leczenia nakłada się elektrody o różnej częstotliwości prądu, celem zmniejszenia napięcia mięśniowego)
    4. krioterapia (leczenie za pomocą zimna. W pierwszej chwili dochodzi do krótkiego zwolnienia przepływu krwi, a kolejno naczynia krwionośne szybko się rozszerzają. Organizm w naturalny sposób uruchamia reakcję obronną przeciwko działaniu niskiej temperatury, co przywraca równowagę  funkcjonalną ciała)
    5. magnetoterapia (leczenie za pomocą pola magnetycznego, które zwiększa przyswajalność tlenu przez tkanki)
    6. hydroterapia (niekonwencjonalna metoda leczenia wodą np. kąpiele, wodne masaże czy natryski).

Ćwiczenia, które możesz wykonać:

Odcinek lędźwiowy zbudowany jest z pięciu dużych kręgów i zlokalizowany jest blisko talii, poniżej żeber. Jego położenie sprawia, że jest najbardziej narażoną na niedyspozycje częścią grzbietu. Bóle z tym związane stanowią ponad połowę wszystkich przeciążeń pleców.

Ćwiczenia dedykowane na problemy z jego dolną częścią powinny w głównej mierze wzmacniać mięśnie głębokie pleców, nóg i mięśnie głębokie i poprzeczne brzucha. Wymaga to dużej systematyczności oraz samozaparcia – jednorazowy lub kilkukrotny wysiłek wykonywany w odstępach, nie przyniesie pożądanych efektów.

Tylko regularna praca w domu lub siłowni, w oparciu o dedykowane ćwiczenia będzie stanowiła właściwą profilaktykę. W treningu warto wykorzystać piłkę gimnastyczną, z której pomocą (balansując ciałem i utrzymując równowagę) można pomóc w napięciu tych konkretnych partii mięśni.

  • Oto kilka przykładowych, prostych ćwiczeń z użyciem piłki:
    1. Chwyć piłkę przed sobą, na wyciągniętych rękach. Napnij mięśnie brzucha i pośladków i stojąc na palcach wykonaj przysiad.
    2. Uklęknij na piłce próbując możliwie jak najdłużej utrzymać równowagę.
    3. Połóż się na piłce tak, aby kolana były oparte o podłogę (kolana z tułowiem powinny tworzyć kąt prosty), ręce powinny jednocześnie obejmować piłkę. Unieś i wyprostuj nogę – wytrzymaj w tej pozycji ok. 3 sekundy, a następnie powróć do pozycji wyjściowej i zmień nogę.
    4. Połóż się na podłodze na wznak z nogami założonymi na piłkę (kolana powinny tworzyć kąt prosty). Z tej pozycji zacznij robić brzuszki (nie odrywaj lędźwi od podłogi i nie dotykaj brodą klatki piersiowej).
    5. Połóż się na podłodze bokiem, z jedną ręką w linii prostej z ciałem, a drugą położoną wzdłuż talii. Głowa powinna być ułożona na wyprostowanej ręce, a piłka umieszczona między kostkami. Ćwiczenie polega na uniesieniu nóg delikatnie ponad podłoże i przytrzymaniu przez kilka sekund w tej pozycji.

Podobnych ćwiczeń jest naprawdę dużo i można do nich wykorzystać wiele innych, domowych przyrządów. Przy lekkich dolegliwościach np. wynikających z siedzącego trybu życia, jest to najbezpieczniejsza forma ćwiczeń, ponieważ trening odbywa się z wykorzystaniem ciężaru własnego ciała.

  • A oto kilka przykładów codziennych nawyków, jakie możemy w sobie wyrobić:
    1. pamiętaj o przeciąganiu się
    2. w czasie pracy co jakiś czas wyprostuj plecy – z rękami założonymi na karku staraj się wypychać klatkę piersiową do przodku, a łopatki do siebie
    3. staraj się, również podczas siedzenia, mieć napięte mięśnie brzucha
    4. wykonaj w ciągu dnia kilka przysiadów
    5. zaraz po przebudzeniu połóż się na brzuchu i nie odrywając bioder od materaca odepchnij się kilka razy w tył

Dieta wzmacniająca układ kostny

Właściwa dieta to podstawa w ochronie układu kostnego. Powinniśmy regularnie dostarczać organizmowi witamin z grupy: A, B, B12, C, D oraz magnez, cynk, wapń, krzem i chrom. Niedobór powyższych może nasilać bóle. Warto też ograniczyć spożywanie mleka, które w nadmiarze przyczynia się do wypłukiwania wapnia z organizmu.

W prawidłowej diecie nie powinno zabraknąć oliwy z oliwek, a także ryb bogatych w kwasy omega-3 (kości zyskują sprawność i elastyczność). Poza tym nieocenione są też warzywa: brokuły, marchewka, buraki, kapusta, dzięki którym stawy się wolniej starzeją zapobiegając przy tym bólom. W przypadku problemów z kręgosłupem należy wykluczyć wszelkiego rodzaju fast foody, mocną kawę, alkohol, chipsy, tłuszcz zwierzęcy i białe pieczywo.

Photo of author
Autor
Agnieszka K.

Dodaj komentarz